در همین حال، زمانی که بسیاری از ساکنان شهر با اضطراب منتظر علامت جید و تابیتا هستند تا درخت را قطع کنند و همراه با استخوان‌ها راه خروج را پیدا کنند، الجین یک عکس قدیمی پولاروید از سوفیا در شهر پیدا می‌کند. بیچاره لحظه‌ای هم فکر نمی‌کند که در چنین مکانی، پیدا شدن عکس‌های قدیمی از کسی که ظاهراً تازه وارد شهر شده، می‌تواند برای هرکس که گذشته پنهان او را کشف کند دردسرساز باشد. بنابراین معمای تازه‌ای شکل می‌گیرد: درست زمانی که «سوفیا» از این موضوع که تنها جید و تابیتا وارد تونل شده‌اند و خبری از یک گروه کامل نیست، به‌شدت ناراحت به نظر می‌رسد، احتمالاً در آستانه افشا شدن نیز قرار دارد. هرچند قسمت نهم فصل چهارم فرام نتیجه این ماجرا را باز می‌گذارد، اما بعید است سرنوشت خوبی در انتظار الجین باشد.
در مجموع، مرد زردپوش هنوز از بازی کردن با این افراد دست نکشیده است. اما در همان زمان، آن‌ها نیز تلاش برای پیروزی در نبردی را که شاید اساساً غیرقابل پیروزی باشد، متوقف نکرده‌اند. با این همه خطر و این تعداد پرسش بی‌پاسخ، انتظار برای قسمت پایانی فصل بسیار طولانی‌تر از یک هفته به نظر خواهد رسید. به همین دلیل و همچنین به خاطر بازی‌های قدرتمند همیشگی بازیگران، قسمت نهم فصل چهارم فرام دقیقاً همان نوع قسمت ماقبل پایانی است که چنین فصلی به آن نیاز داشت؛ فصلی که حقایق تازه بسیاری را آشکار کرده و در عین حال پاسخ‌ها و راه‌حل‌ها را دورتر از همیشه نشان داده است. در نهایت، واقعاً درباره آینده چه می‌دانیم؟ همه‌چیز… و هیچ‌چیز.
ما فهمیده‌ایم که این بخش از داستان ظاهراً محبوب‌ترین قسمت روایت برای مرد زردپوش است و همچنین از توانایی او برای تبدیل شدن به «سوفیا» و دیگر افرادی که در دهکده فرام جان باخته‌اند آگاه شده‌ایم. نقش واقعی او در مرگ میراندا نیز آشکارتر شده است. علاوه بر این، به لطف نحوه فاجعه‌بار برخورد هنری با برخی اطلاعات، دیده‌ایم که حتی یک قطره خون هم می‌تواند توهمات یک واقعیت جایگزین بسیار آرامش‌بخش‌تر را ایجاد کند.
فصل چهارم فرام همچنین هیولاهای جدیدی را معرفی کرده و نشان داده است که یک توتم می‌تواند جلوی آن‌ها را بگیرد؛ هرچند نه آن موجوداتی که از ابتدای سریال از آن‌ها می‌ترسیدیم. همچنین اکنون می‌دانیم که عامل مرگ‌های متعدد جید همواره انسان‌های عادی بوده‌اند، نه هیولاها.
شاید مهم‌تر از همه، حالا می‌دانیم که استخوان‌ها کلید خروج همه از این مکان هستند؛ هرچند هنوز دقیقاً نمی‌دانیم این فرآیند چگونه عمل می‌کند. علاوه بر آن، «دریاچه اشک‌ها» چیست و چرا ایتن باید آن را پیدا کند؟ قسمت نهم فصل چهارم فرام ظاهراً هشدار می‌دهد که هنوز قرار نیست همه رازها فاش شوند. با توجه به تمدید سریال برای فصل پنجم، این موضوع نکته مثبتی است. اما وقتی این قسمت ماقبل پایانی ما را همراه با دو شخصی که کودکان اصرار دارند باید راهنما باشند به اعماق تونل‌ها می‌برد، همه نشانه‌ها حاکی از آن است که این مجموعه برای چهارمین بار پیاپی یک پایان فصل انفجاری و پرهیجان ارائه خواهد کرد.
معامله کلارا با مرد زردپوش
قسمت نهم فصل چهارم فرام پیچشی داستانی را معرفی می‌کند که دست‌کم برای من در نخستین تماشا کاملاً شوکه‌کننده بود. کلارا از همان ابتدا در این داستان حضور داشته، اما بیشتر اوقات صرفاً در پس‌زمینه دیده می‌شد. با نگاه دوباره، شاید همین توانایی او در مخفی ماندن در حالی که شخصیت‌های اصلی بارها نامش را بر زبان آورده‌اند، از همان ابتدا یک سرنخ یا زنگ خطر بوده است. اگر هیچ چیز دیگری هم نباشد، این افشاگری به‌تنهایی دلیل خوبی برای بازبینی فصل‌های گذشته در فاصله بین دو فصل فراهم می‌کند؛ البته انگار طرفداران فرام اصلاً به بهانه‌ای برای تماشای دوباره این سریال نیاز دارند!
در هر صورت، وقتی «سوفیا» ماهیت واقعی خود را برای کلارا آشکار می‌کند، داستان به شکلی لذت‌بخش وارد قلمرو تاریکی می‌شود. جولیا دویل مانند همیشه در این قسمت ماقبل پایانی فوق‌العاده ظاهر می‌شود. آن معصومیت ساختگی و مهربانیِ تصنعی در نحوه پرسیدن این سؤال از کلارا که «می‌دانی من واقعاً چه کسی هستم؟» و سپس تغییر لحن به زمزمه‌ای مرموز و تهدیدآمیز با جمله «شاید اگر دقیق‌تر نگاه کنی…» بسیار تأثیرگذار است. هرچند بازیگوشی سوفیا و ظرافت‌هایی که دویل به این شخصیت می‌بخشد لحظه‌به‌لحظه جذاب‌تر می‌شود، اما برای کلارا همه‌چیز از همین نقطه به شکلی ترسناک و هولناک رو به سقوط می‌رود.
وقتی آن دو با هم به خانه بازمی‌گردند یا بهتر است بگوییم سوفیا روشن می‌کند که کلارا یا همراهش می‌آید یا عواقبش را می‌بیند ریتم فوق‌العاده کند صحنه‌ها تعلیق را به اوج می‌رساند و وحشت شدید کلارا را برجسته می‌کند. چاقویی که پشت کمر سوفیا پنهان شده و سپس دعوت بیش از حد شادمانه‌اش با عبارت «بیا داخل»، در کنار موسیقی تاریک و ناهنجار صحنه، این احساس را ایجاد می‌کند که هر لحظه ممکن است کلارا با ضربه چاقو کشته شود و خب، واقعاً هم چاقو می‌خورد؛ فقط نه تا سرحد مرگ.
مرد زردپوش هر زمان که بخواهد می‌تواند او را بکشد و راه‌های بسیار شوم‌تری هم برای این کار دارد؛ چیزی که به‌ویژه در این فصل و با سرنوشت غم‌انگیز آن کشیش دیده‌ایم. اما دشمن اصلی می‌خواهد کلارا ترس را احساس کند؛ ترس از مجازات و پیامدهای نافرمانی. و کلارا بدون شک این ترس را با تمام وجود تجربه می‌کند.
با هر بار قورت دادن عصبی آب دهان، هر تلاش برای کوچک‌تر شدن و پناه بردن به دیوار پشت سرش، و هر بار که چشمانش از ترس گشاد می‌شود یا از اشک‌های فروخورده می‌درخشد، کاترینا باکولیاس وحشت فلج‌کننده کلارا را به شکلی عالی به تصویر می‌کشد. کلارا می‌داند که وارد بازی‌ای شده که از توانش خارج است. هرچقدر هم بخواهد از موجودی که حالا عملاً مالک او شده فاصله بگیرد، فقط دو انتخاب دارد: یا از سوفیا اطاعت کند یا به شکلی دردناک و تدریجی نابود شود. در نتیجه، در حقیقت دیگر هیچ انتخابی برایش باقی نمانده است.
حتی شیوه خشک و عصبی راه رفتن او در خانه، به‌ویژه زمانی که ناچار می‌شود کنار سوفیایی بنشیند که دعوتش را با لحنی فریبنده مطرح می‌کند، ناامیدی و ترس وضعیت را به‌خوبی منتقل می‌کند. البته نشانه‌هایی از مقاومت نیز دیده می‌شود؛ سؤالی که بی‌پاسخ می‌ماند، تکان‌های تقریباً وحشت‌زده سر برای مخالفت. اما خودش هم می‌داند که مقاومت بیهوده است. بنابراین در نهایت همان کاری را انجام می‌دهد که سوفیا می‌خواهد.
پس از مراسم خونینی که کلارا در آن با وحشت نفس‌نفس می‌زند و سوفیا برعکس از آن لذت می‌برد، مأموریت تازه‌ای به او داده می‌شود: رساندن یک فلاسک به فاطمه. آن هم فلاسکی که حاوی خون مخلوط‌شده است.
باز هم باکولیاس درخششی عالی دارد؛ کلارا با اضطراب به اطراف نگاه می‌کند و اگر کسی او را می‌دید قطعاً به رفتارش شک می‌کرد. اما واقعیت این است که هیچ‌کس به آدم‌های ساکت توجه نمی‌کند، به‌ویژه وقتی پیش‌داوری‌ها و تبعیض‌های اجتماعی باعث نامرئی شدن آن‌ها شده باشد. او با عجله نوشیدنی را آلوده می‌کند.
وقتی فاطمه ابتدا لیوان را کنار می‌گذارد و نمی‌نوشد، ناامیدی کلارا آشکار است. اما واکنش او زمانی که فاطمه بالاخره جرعه‌ای می‌نوشد، بسیار شدیدتر می‌شود. زیرا حالا مأموریتی که مرد زردپوش از او خواسته بود انجام شده است؛ آن هم علیه کسی مثل فاطمه که تقریباً همه او را فردی مهربان و حامی می‌دانند.
احساس عذاب وجدان و پشیمانی با جمله ناگفته «من چه کار کردم؟» تقریباً بلافاصله در چهره کلارا ظاهر می‌شود و زمانی که با وحشت دستش را روی دهانش می‌گذارد و محل را ترک می‌کند، شدت بیشتری می‌گیرد این بهای معامله با شیطان برای نجات خود است. کلارا در قسمت نهم فصل چهارم فرام این حقیقت را به سخت‌ترین شکل ممکن یاد می‌گیرد. اما آیا واقعاً درس می‌گیرد؟ نه چندان.
هیچ‌کس از او نمی‌خواهد تغییر برنامه را گزارش کند، اما با وجود ترسی که دارد، نزد سوفیا می‌رود و خبر می‌دهد که تنها جید و تابیتا برای آوردن استخوان‌ها راهی شده‌اند و آیا اصلاً می‌توان به مرد زردپوش اعتماد کرد که پس از انجام معامله اجازه بازگشت به خانه را بدهد؟ پاسخ من قطعاً منفی است. بنابراین هر کاری که کلارا اکنون در حق فاطمه انجام داده، احتمالاً هیچ ارزشی نداشته است. البته از طرف دیگر، با توجه به اینکه سریال ناگهان چنین نقش مهمی را برای شخصیتی که به‌راحتی نادیده گرفته می‌شد در نظر گرفته، هیچ چیز قطعی نیست.
«نمی‌دانم چطور به او کمک کنم»
در قسمت نهم فصل چهارم فرام، هنری همچنان به آن دنیای رؤیایی یا توهمی بازمی‌گردد. این بار نسخه خیالیِ او می‌تواند بنشیند و همبرگر و سیب‌زمینی سرخ‌کرده بخورد، در حالی که نسخه «عادی» ویکتور از او می‌خواهد پیوندش با فرام‌ویل را قطع کند. اما حتی در جهانی که بسیار آرام‌تر و دلپذیرتر به نظر می‌رسد و چیزهایی مانند دختری زنده، پسری بدون آسیب‌های روحی و حتی یک نوه را به او هدیه می‌دهد، هنری نمی‌تواند تصور کند که به هر نسخه‌ای از ویکتور آسیب برساند.
وقتی ویکتورِ خیالی درباره آن «لنگر» از او سؤال می‌کند، هنری کاملاً آشفته می‌شود. با لکنت و جملات نیمه‌کاره تلاش می‌کند پاسخ دهد تا سرانجام با قاطعیت بگوید: «نمی‌توانم.»
در تمام این صحنه، دستانش را مانند سپری دفاعی مقابل خود نگه می‌دارد. اما ویکتور جدید بیش از حد آرام، بیش از حد خوشحال و بیش از حد بی‌تفاوت است. او رنج و آشفتگی هنری را درک نمی‌کند؛ حتی زمانی که هنری حقیقت را به واضح‌ترین و احساسی‌ترین شکل ممکن بیان می‌کند: «چون تویی… ویکتور، تو همان لنگری. تو باعث می‌شوی من آنجا بمانم. دکتر می‌خواهد تو را حذف کنم… یعنی بکشم؟ نه.» و سپس با تأکیدی دردناک اضافه می‌کند: «نه… نمی‌توانم.»
رابرت جوی در این صحنه عملکردی درخشان دارد. از اولین «چون…» شکسته و درمانده تا آخرین جمله‌اش، همه چیز سرشار از درد است. هنری در کشمکشی بی‌پایان گرفتار شده و حتی زمانی که ظاهراً به حذف نسخه جعلی پسرش فکر می‌کند، باز هم توان انجام آن را ندارد. انگار صرفِ تصور این کار روح او را خرد می‌کند.
نکته جالب اینجاست که وقتی ویکتور خیالی برای آرام کردنش بازوی او را فشار می‌دهد، هنری فوراً عقب می‌کشد و تلاش می‌کند دست او را پس بزند. هرچند موفق نمی‌شود، اما همین واکنش اولیه نشان می‌دهد بخشی از ذهنش هنوز در حال محافظت از خودش و ویکتور واقعی است.
دیدن این ویکتور غیرواقعی به اندازه بازگشت ناگهانی به فرام‌ویل و شنیدن صدای ویکتور واقعی که پدرش را صدا می‌زند، شوکه‌کننده است. تضاد میان نسخه‌ای سرشار از نور و زندگی و ویکتوری که سراسر اندوه است، تکان‌دهنده به نظر می‌رسد و دردناک‌تر از همه زمانی است که هنری دوباره او را پس می‌زند. واقعاً مگر ویکتور تا به حال کم رنج کشیده است؟ آیا تنها ماندن در کودکی، پس از مرگ همه اطرافیانش، کافی نبود؟ صادقانه بگویم، چرا این مکان تا این اندازه اصرار دارد ویکتور را عذاب دهد؟ شاید اکنون این بزرگ‌ترین سؤال بی‌پاسخ فرام باشد.
اسکات مک‌کورد در این قسمت دامنه حیرت‌انگیزی از توانایی بازیگری خود را به نمایش می‌گذارد. ویکتور خیالی هم کاملاً واقعی به نظر می‌رسد و هم به شکلی نگران‌کننده اشتباه است. در مقابل، ویکتوری که چهار فصل است می‌شناسیم همچنان رشد می‌کند و هم‌زمان در لایه‌های عمیق‌تری از رنج فرو می‌رود. زمانی که ویکتور روی تپه با مادرش صحبت می‌کند، صحنه به شکلی جانکاه یادآور دیدار هنری در قسمت قبل است. هر جمله با دردی خام و عمیق ادا می‌شود. هر مکث، هر بار بستن چشم‌ها و هر نگاه سرگردان او مانند ضربه‌ای دیگر به قلب بیننده است.
وقتی می‌گوید: «تابیتا گفته قرار است به خانه برگردیم.» برای لحظه‌ای جرقه‌ای از امید در او دیده می‌شود. اما خیلی زود دوباره نگرانی برای پدرش بر همه چیز غلبه می‌کند: «اما اگر تا آن زمان دوام نیاورد چه؟» سپس بار دیگر یادآوری می‌کند که سال‌های طولانی تنهایی چگونه توانایی برقراری ارتباط با دیگران را از او گرفته است: «نمی‌دانم چه چیزهایی باید به آدم‌ها بگویم…» او هرگز فرصت نیافته مهارت‌های اجتماعی را یاد بگیرد، از دیگران الگو بگیرد یا رفتارهایشان را تقلید کند.
اما واقعیت این است که بسیاری از ما هم وقتی عزیزانمان در حال غرق شدن در درد هستند، نمی‌دانیم چه باید بگوییم. ویکتور بسیار انسانی‌تر از آن چیزی است که بسیاری تصور می‌کنند؛ به‌ویژه برای کسی که چهل سال در فرام‌ویل گرفتار بوده است. او دقیقاً همان‌طور که هست کامل است. ای کاش پدرش هم می‌توانست این را ببیند.
پیش از آنکه ویکتور بتواند همه حرف‌هایش را بزند، پسر سفیدپوش ظاهر می‌شود و درباره درخت هشدار می‌دهد. از اینجا به بعد، قسمت ناگهان از یک اپیزود معمولی فرام به آستانه فاجعه پایانی فصل تبدیل می‌شود. هیولاها، درختان جادویی و استخوان‌های باستانی را فراموش کنید. آنچه واقعاً تنش را به اوج می‌رساند، التماس‌ها و فریادهای ویکتور برای شنیده شدن است؛ و سپس خیانتی که در پاسخ دریافت می‌کند. اینکه بوید بتواند ویکتور را دستبند بزند ویکتور را! در حالی که او روی زانو افتاده و زار می‌زند، به‌خوبی نشان می‌دهد چه چیزهایی در خطر هستند و آدم‌های ناامید تا چه اندازه حاضرند برای رسیدن به هدفشان پیش بروند.
زمانی که ویکتور با اصرار می‌گوید دوستش از قطع کردن درخت منعش کرده، زمانی که مضطرب‌تر و آشفته‌تر می‌شود، صدایش را بالاتر می‌برد و روش‌های ارتباطی محدودش دیگر پاسخگو نیستند، مک‌کورد در بهترین حالت خود قرار دارد. فریادهای دردناک او برای اینکه هر کسی حرفش را بشنود و بفهمد که «دارم سعی می‌کنم به شما کمک کنم»، از به‌یادماندنی‌ترین لحظات فصل است.
بعد از تماشای قسمت نهم فصل چهارم فرام، سخت است به چیزی جز این فکر کرد: عدالت برای ویکتور. ضربه‌ای پشت ضربه دیگر. رنجی پشت رنج دیگر و شاید تلخ‌ترین حقیقت این باشد که سرنوشت نهایی او چیزی جز تراژدی نباشد؛ زیرا ویکتور خود تجسم زخم و اندوه است. مرد زردپوش قبلاً گفته بود مردم خودشان یکدیگر را نابود خواهند کرد و شاید هیچ صحنه‌ای بهتر از ایستادن و تماشا کردن مردم هنگام بازداشت شدن ویکتور، این حرف را ثابت نکند. این صحنه به شکلی دردناک یادآور مواقعی است که افراد متفاوت و آسیب‌پذیر به دلیل سوءتفاهم، ترس و ناتوانی دیگران در درکشان، قربانی رفتارهای خشن و ناعادلانه می‌شوند.