فیلم مستند از ثانیه اول به بعد تلاشی برای آگاه‌سازی است در قالب یک کمپین اجتماعی که توسط شرکت‌های بزرگ مخابراتی در ایالات متحده پشتیبانی شده است.

زمینه و اهداف تولید

هدف اصلی ساخت فیلم مستند از ثانیه اول به بعد، هشدار به عموم مردم، مخصوصاً رانندگان جوان، درباره مخاطرات استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی است. این فیلم بخشی از کمپین «می‌توان صبر کرد» است که توسط شرکت‌های مخابراتی ای‌تی‌اندتی، ورایزن، اسپرینت و تی‌موبایل اجرا شده است. شرکت‌های مخابراتی اعلام کردند که تصمیم دارند فیلم را به بیش از ۴۰٬۰۰۰ دبیرستان در سراسر آمریکا به‌صورت رایگان توزیع کنند، به طوری که نوجوانان و رانندگان آینده از پیامدهای خطرناک نوشتن پیامک پشت فرمان آگاه شوند.

ساختار روایت و محتوای داستان

در از ثانیه اول به بعد، هِرزوگ داستان چهار حادثه متفاوت را روایت می‌کند؛ داستان‌هایی که زندگی آدم‌ها را به‌طور جدی تغییر داده‌اند. همچنین، هِرزوگ در پشت صحنه باقی می‌ماند و بیشتر به افراد مصاحبه‌شونده اجازه می‌دهد تا آنچه تجربه کرده‌اند را بیان کنند، بدون مداخله‌ی زیاد روایتگرانه از جانب کارگردان. به گفته یکی از نقدها، هِرزوگ تصمیم گرفته است به جای اضافه کردن موسیقی متن بیش از حد احساسی یا روایت اغراق‌آمیز، به سادگی به سخنان مصاحبه‌شوندگان گوش دهد و بار احساسی از واقعیت خود روایت‌گر را منتقل کند.

نمونه‌هایی از حوادث و پیامدها

یکی از داستان‌های فیلم مربوط به رجی شاو (Reggie Shaw) است؛ او زمانی که پیامک می‌داده رانندگی کرده و باعث تصادفی شده که منجر به فوت دو نفر شد. او در فیلم ابراز پشیمانی عمیق می‌کند: «من نمی‌دانم چه پیامی ارسال می‌کردم… نمی‌دانم چرا آن‌قدر مهم بود.» ¹ در بخش دیگری، خانواده‌هایی حضور دارند که عزیزان‌شان را در این تصادفات از دست داده‌اند یا دچار آسیب شدید شده‌اند. برای مثال، در یکی از حوادث، کودکی به نام اِکزاویِر (Xzavier) تحت تأثیر تصادف دچار آسیب‌دیدگی شد و نیازمند دستگاه تنفس (ونتیلاتور) گشت.

² این روایت‌ها نشان می‌دهند چگونه «یک ثانیه» بی‌توجهی می‌تواند زندگی بسیار زیادی را دگرگون کند.

سبک کارگردانی و تأثیر احساسی

ورنر هِرزوگ، با توجه به رزومه‌اش در فیلمسازی مستندهای عمیق و اندیشمند، در این اثر نیز از مهارت روایت‌گرانه‌اش بهره می‌گیرد اما با لحن متفاوتی: او از روایت‌گری رسمی دوری می‌کند و به جای آن فضا را برای بازگو کردن احساسات و شکست‌های انسانی باز می‌گذارد. نقدهای سایت کامن سنس مدیا این فیلم را «اثر هراس‌آور و موثر» توصیف کرده‌اند که بدون درام‌سازی غیرضروری، پیامی قوی و انسانی منتقل می‌کند. ³

همچنین در مقاله‌ای صنعتی اشاره شده که حتی کارفرمایان ساخت‌وساز از فیلم به‌عنوان «بهترین جلسه ایمنی» برای کارکنان‌شان یاد می‌کنند؛ چون مخاطب را به فکر فرو می‌برد و توصیه‌های ایمنی واقعی دارد. ⁴

پیام اجتماعی و مقاومت در برابر عادت خطرناک

یکی از نقاط قوت این مستند، تلاشش برای ایجاد تحول در رفتار رانندگان است، نه فقط ترساندن آن‌ها. هِرزوگ در بیانیه‌ای گفته است: «وقتی پیام می‌آید، سخت است که تلفن را کنار بگذاری … با این فیلم می‌خواهیم مردم را از پیامدهای ممکن آن آگاه کنیم.» ⁵ از سوی دیگر، کارشناسانی در گفتگوهای عمومی درباره پیامدهای پیامک دادن در حین رانندگی گفته‌اند که اکثر رانندگان واقعاً تحت تأثیر نمی‌فهمند که تصادف چگونه «در چند ثانیه» اتفاق می‌افتد و تصورشان این است که همیشه می‌توانند کنترل را حفظ کنند.

این مستند از زاویه روان‌شناختی هم به موضوع می‌نگرد؛ مثلا این که توجه راننده به سرعت از جاده منحرف می‌شود و آن‌ها زمان را از دست می‌دهند، فاکتوری که باعث بروز تصادفات مرگبار می‌شود. ⁶

پخش، دسترسی و بازتاب عمومی

فیلم ۳۵ دقیقه‌ای از ثانیه اول به بعد ابتدا به صورت آنلاین منتشر شد و در یوتیوب در کانال ای‌تی‌اندتی در طی چند روز اولیه میلیون‌ها بازدید دریافت کرد. علاوه بر این، همانطور که گفته شد، این فیلم در بیش از ۴۰٬۰۰۰ مدرسه در آمریکا به‌صورت رایگان توزیع شد تا به عنوان ابزار آموزشی و آگاهی‌بخش مورد استفاده قرار گیرد. ⁷ پیام اجتماعی فیلم نیز بازتاب گسترده‌ای داشت، از رسانه‌ها تا سازمان‌های ایمنی ترافیکی و گروه‌های کمپین‌محور؛ به خصوص وقتی که برخی از مصاحبه‌شوندگان، چه قربانیان و چه مقصران، به فعالیت عمومی برای منع رانندگی هنگام نوشتن پیام روی آوردند. ⁸

نقدها و محدودیت‌ها

اگرچه بسیاری فیلم را تحسین کرده‌اند، اما برخی نقدها نیز مطرح شده‌اند. به عنوان مثال، در بررسی مخاطبان IMDb گفته شده که این مستند «نوعی آگهی عمومی» است و با وجود تأثیر گذاری، ممکن است کسانی که بیش از حد بی‌توجه‌اند آن را نبینند یا نپذیرند. همچنین برخی منتقدان معتقدند که فیلم بیش از حد بر روی احساس گناه و پشیمانی تمرکز دارد و کمتر به راه‌حل‌های ساختاری مثل قوانین سخت‌تر یا تکنولوژی‌های کاهش حواس‌پرتی رانندگان پرداخته است. (این نکته در بخشی از نقدها بیان شده است.) ⁹

از طرف دیگر، چون این فیلم بخشی از یک کمپین تجاری (مخابراتی) است، برخی نگرانی دارند که پیام آن ممکن است بیش از حد «تبلیغاتی» باشد و اهداف بازاریابی شرکت‌ها را نیز پوشش دهد.

نتیجه‌گیری

از ثانیه اول به بعد اثری کوتاه اما قدرتمند است که به شکلی انسانی و عمیق، پیامدهای واقعی و تلخ پیامک دادن هنگام رانندگی را نشان می‌دهد. کارگردانی ورنر هِرزوگ باعث می‌شود که داستان‌ها نه صرفاً به عنوان هشدار اخلاقی، بلکه به عنوان روایت زندگی‌ انسان‌هایی که با پشیمانی و درد دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، ملموس شوند.

پیام نهایی فیلم ساده اما تأثیرگذار است: «منتظر بمان، چند ثانیه که نمی‌تونی بازگردونی، اما زندگی ممکنه تغییر کنه». این اثر نه تنها یک آگهی عمومی نیست، بلکه دعوتی است به تأمل، مسئولیت‌پذیری و تغییر رفتار. در دنیایی که تکنولوژی همیشه ما را تشویق به پاسخگویی فوری می‌کند، این مستند یادآوری قدرتمندی است که برخی پیام‌ها واقعاً می‌تواند صبر کند آن «یک ثانیه» شاید تفاوت بین زندگی و مرگ باشد.

منابع

1
Hollywood – Do You Text and Drive? Watch Werner Herzog’s Documentary and You Never Will Again
2
andsoitbeginsfilms – From One Second to the Next
3
commonsensemedia – Parents’ Guide to From One Second to the Next
4
equipmentworld – Filmmaker Werner Herzog details perils of texting while driving in “From One Second to the Next”
5
Documentary – From One Second To The Next by Werner Herzog
6
DianeRehm – Dangers Of Texting While Driving
7
OHS Online – Carriers Distributing Powerful Texting While Driving Documentary
8
FlaglerLive – From One Second To The Next: Werner Herzog’s Texting and Driving Documentary
9
IMDB – User reviews From One Second to the Next

نگاهی به فیلم مستند «از ثانیه اول به بعد»